طرف خدا است ، و اگر يك لحظه نظر لطفش برگرفته شود همه اينها خاموش مىگردد . او به هنگامى كه بر مركب سوار مىشود ، « سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنا هذا » مىگويد ( منزه است خداوندى كه اين را مسخر ما ساخت ) او به هنگامى كه به نعمتى برسد ، سرود توحيد را سر مىدهد و مىگويد : و ما بنا من نعمة فمنك : « هر نعمتى داريم از تو است اى خدا » ( 1 ) و حتى هنگامى كه يك گام مهم اصلاحى همچون پيامبران در مسير نجات انسانها برمىدارد ، مىگويد : وَما تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّه عَلَيْه تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْه أُنِيبُ : « موفقيت من تنها از ناحيه خدا است ، بر او توكل كردم ، و به سوى او باز مىگردم » ( هود - 88 ) . ولى آنچه مسلم است در كنار همه اين بحثها ، اساس و پايه كسب روزى ، تلاش و فعاليت صحيح و مثبت و سازنده و دور از هر گونه افراط و تفريط است ، و اما روزىهايى كه بدون تلاش به انسان مىرسد ، جنبه فرعى دارد نه اساسى ، و شايد به همين دليل ، على ع در كلمات قصارش در درجه اول ، روزىهايى را ذكر مىكند كه انسان به دنبال آن مىرود سپس آنها كه به دنبال انسان مىآيد : يا بن آدم ! الرزق رزقان رزق تطلبه و رزق يطلبك : « اى فرزند آدم روزى دو گونه است يكى آن روزى كه تو به دنبال آن مىروى ، و ديگرى آن روزى كه او به دنبال تو مىآيد » ( 2 ) . 2 - مواسات با ديگران در آيات فوق اشاره اى به تنگنظرى و بخل بسيارى از انسانها شده كه آنها حاضر نيستند از مواهب بيشترى كه در اختيار دارند به زير دستان خود

--> ( 1 ) اين جمله در تعقيبات نماز عصر در كتب دعا وارد شده است . ( 2 ) نهج البلاغه كلمات قصار شماره 379 .